Czy ślub humanistyczny jest ważny w świetle prawa? Najkrócej: ślub humanistyczny w Polsce nie ma żadnej mocy prawnej i nie tworzy stosunku małżeńskiego między partnerami. Jest to jedynie symboliczna ceremonia, która nie wywołuje żadnych skutków cywilnoprawnych i wymaga zawarcia oddzielnego ślubu cywilnego, aby związek został uznany przez polskie państwo.[1][2][4][5][6]
Czym jest ślub humanistyczny?
Ślub humanistyczny to uroczystość zaślubin o charakterze świeckim, wywodząca się z wartości humanistycznych, takich jak rozum, wolność, równość płci, tolerancja oraz afirmacja różnorodności.[1][2][6] Ceremonia ta nie jest powiązana z żadnym wyznaniem czy religią i opiera się na osobistych przysięgach oraz scenariuszu dopasowanym indywidualnie do pary.[2][4][5][6] Prowadzi ją mistrz ceremonii, określany także celebrantem.[2][4][5][6] Pierwszy ślub humanistyczny w Polsce odbył się 9 grudnia 2007 roku.[2][3]
Ceremonia skupia się na wartościach świeckich i podkreśla partnerski, równościowy charakter związku. Jest dostępna dla wszystkich pełnoletnich osób, które nie są ubezwłasnowolnione i nie pozostają w innym związku małżeńskim, zgodnie z przepisami polskiego Kodeksu Rodzinnego (art. 10-15).[2][3]
Ślub humanistyczny a skutki prawne
Ślub humanistyczny nie wywołuje żadnych skutków prawnych w Polsce. Nie stanowi podstawy powstania małżeństwa w świetle prawa, w przeciwieństwie do zawarcia związku cywilnego lub kościelnego, które mają umocowanie prawne po spełnieniu określonych warunków formalnych.[1][2][4][5][6] Urząd Stanu Cywilnego nie rejestruje tego typu ceremonii.
Aby związek był ważny prawnie i uznany przez polskie prawo, konieczne jest zarejestrowanie ślubu cywilnego. Może to mieć miejsce niezależnie od ceremonii humanistycznej, przed nią lub po niej. W praktyce oznacza to, że ślub humanistyczny może być połączony z ceremonią cywilną podczas jednego wydarzenia z udziałem urzędnika państwowego.[1][2][6] Dopiero ukończenie takiej procedury daje parze prawa i obowiązki przewidziane dla małżonków.
Organizacja i przebieg ceremonii
Ślub humanistyczny organizowany jest zwykle przez stowarzyszenia humanistyczne lub osoby działające na rzecz racjonalistycznego światopoglądu.[2][3] Kluczowym wyróżnikiem jest niezależność od aspektów religijnych. Charakter uroczystości jest w pełni spersonalizowany: para decyduje o scenariuszu, słowach przysięgi oraz miejscu wydarzenia – często jest to plener, przestrzeń prywatna lub dowolnie wybrana lokalizacja.[2][5][6]
Ceremonię prowadzi mistrz ceremonii. Rytuał opiera się na składaniu osobistych przysiąg, wykluczony jest udział w modlitwach czy błogosławieństwach. Podkreślane są wartości takie jak miłość, szacunek, wzajemna odpowiedzialność i pełna równość partnerów.[2][5][6]
Prawo i zależności ślubu humanistycznego
Zgodnie z obowiązującym prawem, aby możliwe było prawne zawarcie małżeństwa, muszą być spełnione wymagania Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego, m.in. pełnoletność, brak ubezwłasnowolnienia oraz brak innego związku małżeńskiego.[2][3] Sam ślub humanistyczny nie jest czynnością prawną – nie prowadzi do powstania żadnego stosunku prawnego między partnerami.[1][2][4][5][6] Dla realnie skutecznego zawarcia małżeństwa konieczny jest ślub cywilny, przeprowadzany w Urzędzie Stanu Cywilnego – koszt opłaty to 84 zł w urzędzie lub 1000 zł za zorganizowanie ceremonii przez urzędnika poza USC (np. w plenerze podczas ślubu humanistycznego).[1]
W Polsce trwa dyskusja i starania o legalizację małżeństw zawieranych podczas ceremonii humanistycznych. Od 2014 roku Polskie Stowarzyszenie Racjonalistów, wspierane przez Pełnomocniczkę ds. Równego Traktowania, prowadzi działania na rzecz zmiany przepisów, jednak do tej pory prawo nie zostało znowelizowane w tym zakresie.[3][8]
Znaczenie społeczne i rosnąca popularność
Popularność ślubów humanistycznych w Polsce systematycznie rośnie, mimo braku skutków prawnych.[2][4] Coraz więcej osób wybiera tę formę ze względu na możliwość dostosowania całej uroczystości do własnych potrzeb, poglądów oraz sytuacji życiowej – szczególnie dotyczy to par LGBT, osób po rozwodach czy tych, dla których ceremonia religijna nie jest możliwa albo nie jest zgodna z ich przekonaniami.[1][2][3][4]
Śluby humanistyczne cieszą się dużą popularnością w krajach takich jak Wielka Brytania, gdzie posiadają rangę równorzędną z cywilnymi, natomiast w Polsce pozostają wyłącznie symbolicznym rytuałem.[3]
Podsumowanie: czy ślub humanistyczny jest ważny w świetle prawa?
Podsumowując: ślub humanistyczny w Polsce nie tworzy związku małżeńskiego w rozumieniu prawa.[1][2][4][5][6] Ma on wyłącznie charakter symboliczny, służący wyrażeniu osobistych przekonań i świętowaniu miłości w sposób spersonalizowany, bez skutków prawnych. Do uzyskania prawnego statusu małżonków niezbędne jest zawarcie dodatkowego, formalnego ślubu cywilnego. Pomimo rosnącej popularności tej formy ceremonii i prowadzonej dyskusji na temat przyszłych zmian w prawie, obecnie ślub humanistyczny pozostaje poza systemem prawnym.
Źródła:
- [1] https://zwierciadlo.pl/lifestyle/541986,1,slub-humanistyczny–co-to-jest-i-czym-rozni-sie-od-cywilnego.read
- [2] https://www.arturmamos.com/slub-humanistyczny
- [3] https://www.auronia.pl/poradnik/slub-humanistyczny
- [4] https://prezentmarzen.com/blog/co-to-jest-slub-humanistyczny-jak-wyglada-ceremonia/
- [5] https://www.staragarbarnia.pl/blog/czym-jest-slub-humanistyczny-i-gdzie-go-zorganizowac/
- [6] https://www.stangielstudio.pl/slub-humanistyczny/
- [8] https://www.infor.pl/prawo/malzenstwo/zawarcie-malzenstwa/5208733,slub-humanistyczny-a-prawo.html
PowiemyTak.pl to polski portal dla par planujących ślub, który łączy praktyczne porady z autentycznym wsparciem. Oferujemy szczere treści o organizacji wesela – bez idealizowania, ale z pełnym zrozumieniem dla wyzwań, jakie niesie ten wyjątkowy czas.