Kto może udzielić ślubu cywilnego w Polsce?

W Polsce prawo do udzielania ślubu cywilnego przysługuje wyłącznie kierownikowi Urzędu Stanu Cywilnego (USC) lub upoważnionemu przez niego urzędnikowi [1]. To właśnie ten przedstawiciel administracji publicznej przeprowadza całą ceremonię zawarcia małżeństwa w imieniu państwa polskiego, nadając związkowi małżeńskiemu oficjalny charakter prawny.

Kto jest uprawniony do udzielania ślubu cywilnego

Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego to jedyna osoba w Polsce uprawniona do przeprowadzenia ceremonii ślubnej i sporządzenia aktu małżeństwa [1]. W praktyce może również upoważnić innego urzędnika do wykonania tych czynności, jednak zawsze dzieje się to w ramach struktury USC-u.

Urzędnik ten pełni kluczową rolę w całym procesie – od weryfikacji dokumentów tożsamości, poprzez prowadzenie ceremonii, aż po oficjalne potwierdzenie związku poprzez podpisanie aktu małżeństwa. Nie ma możliwości, aby ślub cywilny w Polsce został udzielony przez osobę prywatną, notariusza czy inne podmioty spoza systemu urzędów stanu cywilnego.

Przebieg ceremonii ślubnej prowadzonej przez kierownika USC

Ceremonia zawarcia małżeństwa cywilnego trwa zwykle od 5 do 20 minut, przeciętnie około 15 minut [1]. Kierownik USC przeprowadza ją według ustalonego porządku, który obejmuje kilka kluczowych etapów.

Pierwszym krokiem jest potwierdzenie danych tożsamości uczestników – zarówno narzeczonych, jak i świadków [1]. Urzędnik weryfikuje dokumenty i sprawdza kompletność wymaganej dokumentacji. W przypadku, gdy jeden z partnerów jest cudzoziemcem nieznającym języka polskiego, kierownik USC dodatkowo weryfikuje licencję tłumacza przysięgłego obecnego na ceremonii [1].

Kolejnym etapem jest udzielenie informacji o prawach i obowiązkach małżonków, a następnie złożenie przysięgi małżeńskiej przez parę [1]. Po tej oficjalnej części następuje podpisanie aktu małżeństwa przez nowożeńców, świadków oraz kierownika USC. Ceremonia kończy się wymianą obrączek, choć ten element ma charakter symboliczny [1].

Miejsce zawarcia ślubu cywilnego

Kierownik USC może przeprowadzić ceremonię zawarcia małżeństwa w dwóch lokalizacjach. Standardowo odbywa się ona w siedzibie Urzędu Stanu Cywilnego, gdzie para młoda wraz ze świadkami przybywa do odpowiedniej sali ceremonialnej.

Coraz większą popularnością cieszą się jednak śluby cywilne poza urzędem, na przykład w plenerze [2][3]. Ta opcja wiąże się z dodatkową opłatą w wysokości 1000 zł, ale pozwala parom na zorganizowanie ceremonii w miejscu o szczególnym znaczeniu lub w malowniczej scenerii [2][3].

Niezależnie od wybranej lokalizacji, to zawsze kierownik USC lub upoważniony przez niego urzędnik prowadzi całą ceremonię i sporządza akt małżeństwa. Zmiana miejsca nie wpływa na uprawnienia ani obowiązki urzędnika.

Koszty związane z udzieleniem ślubu cywilnego

Standardowy koszt sporządzenia aktu małżeństwa w USC wynosi 84 zł w 2025 roku [2][3]. Jest to podstawowa opłata, którą para młoda musi uiścić za usługi kierownika USC i przeprowadzenie ceremonii w siedzibie urzędu.

Ślub poza urzędem, jak wspomniany wcześniej ślub plenerowy, wiąże się z dodatkową opłatą 1000 zł [2][3]. Ta znacznie wyższa kwota odzwierciedla dodatkowy nakład pracy związany z wyjazdem urzędnika oraz przeprowadzeniem ceremonii w nietypowych warunkach.

Istnieją również inne koszty dodatkowe, które mogą się pojawić w zależności od sytuacji. Wydanie zaświadczeń dla cudzoziemców kosztuje 38 zł, skrócenie terminu oczekiwania na ślub to wydatek 39 zł, a wydanie odpisów aktów stanu cywilnego wynosi od 22 do 33 zł [2].

Szczególne sytuacje podczas udzielania ślubu

Gdy jeden z partnerów jest cudzoziemcem nieznającym języka polskiego, kierownik USC musi dodatkowo zweryfikować licencję tłumacza przysięgłego obecnego na ceremonii [1]. Tłumacz przysięgły staje się wówczas niezbędnym uczestnikiem całego procesu, umożliwiając pełne zrozumienie przebiegu ceremonii oraz składanych deklaracji.

Weryfikacja tłumacza obejmuje sprawdzenie jego uprawnień oraz potwierdzenie, że jest wpisany na listę tłumaczy przysięgłych prowadzoną przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Bez obecności właściwie licencjonowanego tłumacza kierownik USC nie może przeprowadzić ceremonii z udziałem cudzoziemca nieznającego polskiego.

Takie sytuacje wymagają także dodatkowej dokumentacji oraz często wydania specjalnych zaświadczeń, co wiąże się z wymienionymi wcześniej kosztami dodatkowymi w wysokości 38 zł [2].

Zalety ślubu cywilnego

Ślub cywilny udzielany przez kierownika USC charakteryzuje się jako prostsza i tańsza forma zawarcia małżeństwa w porównaniu do ślubu kościelnego czy konkordatowego [1]. Krótszy czas ceremonii oraz mniejsze wymagania formalne sprawiają, że jest to coraz bardziej popularna opcja wśród polskich par.

Uproszczenie i skrócenie czasu trwania ceremonii do około 15 minut wpływa na rosnącą popularność ślubów cywilnych jako praktycznej formy zawierania małżeństw [1]. Para młoda może skupić się na aspekcie prawnym związku, nie martwiąc się o rozbudowane ceremonie religijne czy dodatkowe wymagania.

Możliwość zorganizowania ślubu poza urzędem również przyczynia się do atrakcyjności tej formy. Choć wiąże się z dodatkowym kosztem, pozwala parom na stworzenie wyjątkowej atmosfery w miejscu o szczególnym znaczeniu, zachowując jednocześnie oficjalny charakter ceremonii prowadzonej przez kierownika USC.

Dodatkowo, ślub cywilny ma pełną moc prawną – nowożeńcy uzyskują wszystkie prawa i obowiązki wynikające z kodeksu rodzinnego, a akt małżeństwa sporządzony przez kierownika USC stanowi oficjalny dokument potwierdzający zawarcie związku.

Źródła:

[1] https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/-zawarcie-malzenstwa-cywilnego-w-polsce
[2] https://damianczarny.pl/jak-zorganizowac-slub-cywilny-krok-po-kroku/
[3] https://slupinska.eu/blog/koszta-slubu-cywilnego/